İklim değişikliği, artık sadece küresel zirvelerin değil, yerel yönetimlerin de en acil gündem maddesi. “Küresel düşün, yerel hareket et” ilkesinin hayata geçtiği en somut dijital platformlardan biri olan Yereliklim.org, Türkiye’deki belediyeler ve yerel paydaşlar için hayati bir rehber niteliğinde.

Avrupa Birliği (AB) finansmanıyla, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yararlanıcılığında ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) yürütücülüğünde hayata geçirilen bu platform; sadece bir bilgi bankası değil, aynı zamanda yerel yönetimlerin iklim eylem planlarını oluştururken kullandıkları bir operasyon merkezi.

![Görsel Betimlemesi: Yereliklim.org ana sayfasının konsept tasarımı. Üst kısımda ‘Türkiye’de Yerel İklim Eylemi için AB Ortaklığı’ logosu, arka planda Türkiye haritası üzerinde yeşil enerji ikonları (rüzgar türbini, güneş paneli) ve temiz şehir silueti. Görselde ‘İklim için Birlikte’ sloganı vurgulanıyor.]

Yereliklim.org Nedir ve Neyi Amaçlar?

Yereliklim.org, temel olarak “Türkiye’de Yerel İklim Eylemi için AB Ortaklığı Projesi” nin dijital yüzüdür. Projenin ana hedefi, Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadele ve uyum kapasitesini yerel düzeyde artırmaktır.

Site, belediyelerin ve yerel aktörlerin Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları (YİDEP) hazırlama süreçlerinde ihtiyaç duydukları teknik bilgiye, veri setlerine ve finansman kaynaklarına tek bir noktadan erişmelerini sağlar. Özellikle teknik kapasitesi sınırlı olan belediyeler için bu platform, uluslararası standartlarda bir eylem planı hazırlamak adına bir “yol arkadaşı” görevi görür.

Platformun Öne Çıkan Modülleri

Web sitesi ziyaret edildiğinde, kullanıcı dostu bir arayüz ile karşılaşılır. İçerik, sadece teorik bilgilerden ibaret değildir; uygulanabilir araçlar sunar:

1. Sera Gazı Envanteri ve Hesaplama Araçları: Belediyelerin karbon ayak izini ölçmeleri, eylem planlarının ilk adımıdır. Yereliklim.org, uluslararası metodolojilere (IPCC standartları) uygun hesaplama araçları ve rehberler sunarak, emisyon verilerinin doğru analiz edilmesini sağlar.

2. İklim Projeksiyonları ve Risk Analizleri: Bölgesel düzeyde sıcaklık artışı, yağış rejimindeki değişiklikler ve afet riskleri bu platform üzerinden takip edilebilir. Dr. M. Tuğrul Yılmaz gibi uzmanların katkılarıyla hazırlanan bölgesel iklim projeksiyonları, belediyelerin gelecekteki senaryolara göre altyapı hazırlamasına olanak tanır.

![Görsel Betimlemesi: Web sitesi içindeki ‘İklim Veri Paneli’nin ekran görüntüsü. Bir yanda Türkiye’nin bölgesel sıcaklık artış riskini gösteren renkli bir ısı haritası, diğer yanda sera gazı azaltım hedeflerini gösteren çubuk grafikler bulunuyor. Görselin altında ‘Veriye Dayalı Karar Alma Mekanizması’ yazısı var.]

3. Hibe ve Finansman Kaynakları: Yerel yönetimlerin en büyük sorunu genellikle finansmandır. Site, AB-Türkiye İklim Değişikliği Hibe Programı gibi fırsatları duyurur. Proje başvurularının nasıl yapılacağı, uygunluk kriterleri ve başvuru rehberleri burada detaylıca paylaşılır.

4. E-Kütüphane ve Eğitim Materyalleri: İklim değişikliğiyle mücadele, sürekli öğrenmeyi gerektirir. Platformda düzenlenen çalıştayların çıktıları, eğitim videoları ve “İyi Uygulama Örnekleri” (Best Practices), belediyelerin birbirlerinden öğrenmesini teşvik eder.

Kimler İçin?

Bu platformun birincil hedef kitlesi belediyeler olsa da, kullanım alanı çok daha geniştir:

• Yerel Yönetimler: YİDEP hazırlığı ve finansman takibi için.

• Akademisyenler ve Araştırmacılar: Türkiye’nin yerel iklim verilerine erişim için.

• STK’lar: Yerel projelerde iş birliği fırsatlarını görmek için.

• Bilinçli Vatandaşlar: Yaşadıkları şehrin iklim eylemlerini denetlemek ve sürece katılmak için.

Neden Önemli?

Türkiye, Paris Anlaşması’na taraf olması ve 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi doğrultusunda, yerel yönetimlerin sorumluluklarını artırmıştır. Yereliklim.org, bu sürecin standartlaşmasını sağlar. Her belediyenin “Amerika’yı yeniden keşfetmesine” gerek kalmadan, kanıtlanmış yöntemlerle bilimsel temelli planlar yapmasının önünü açar.

2026 yılı itibarıyla, iklim değişikliğinin etkilerini (seller, kuraklık, sıcak hava dalgaları) daha sık yaşadığımız bu günlerde, veriye dayalı ve koordineli hareket etmek bir tercih değil, zorunluluktur.

Eyleme Geçme Zamanı

Yereliklim.org, statik bir web sitesinden ziyade, yaşayan bir ekosistemdir. İklim değişikliği ile mücadelede “ne yapacağımı bilmiyorum” mazeretini ortadan kaldıran bu platform, Türkiye’nin yeşil dönüşüm yolculuğundaki en güçlü dijital müttefikidir. Eğer bir yerel yönetim çalışanı, araştırmacı veya çevreye duyarlı bir vatandaşsanız; şehrinizin geleceğini korumak adına atılacak adımları görmek için bugün Yereliklim.org’u ziyaret edin. Unutmayın, iklim değişiyor, biz de değişmeliyiz.

Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilmekte olan ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı desteği ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen “Türkiye’de Yerel İklim Eylemi için AB Ortaklığı Projesi” kapsamında “AB – Türkiye İklim Değişikliği Hibe Programı” (AB-TR CCGP) uygulanacaktır. Programın çağrısı 18 Ekim 2024 tarihinde yapılmış olup 16 Aralık 2024 tarihinde tamamlanacaktır.

Programın küresel amacı; yerel iklim değişikliğine uyum ve azaltma kapasitesini iyileştirmek olup, projenin özel hedefi ise yerel düzeyde iklim değişikliğine uyum ve azaltma çözümlerinin planlanması ile uygulanmasını iyileştirmek ve artırmaktır.

Programın öncelikleri ise şu şekildedir;

• 2024 – 2030 yılları arasındaki mevcut ulusal uyum ve azaltma eylem planlarının öncelikleriyle uyumlu,

veya

• Dayanıklı ve düşük karbonlu şehirleri ve sektörleri teşvik etmenin önemini yansıtan,

veya

• Mevcut yerel veya ulusal iklim stratejileriyle uyumlu uyum ve/veya azaltma eylemlerini uygulayan projelerin hayata geçirilmesi.

Ek bir unsur olarak; tüm projeler, paydaşlar arası iletişim ve “toplumda farkındalığın artırılması” konularına değinmelidir.

Program çerçevesinde detaylı bilgiye ve Başvuru Rehberi’ne, linkten ulaşabilirsiniz. Ayrıca daha fazla dokümana ulaşmak ve duyuruları takip etmek için http://ipa.csb.gov.tr adresini de ziyaret edebilirsiniz.

AB – Türkiye İklim Değişikliği Hibe Programı’nın tanıtılması ve paydaşların bilgilendirilmesi kapsamında önümüzdeki günlerde Hibe Bilgilendirme Günleri düzenlenecektir (İlerleyen zamanda hibe bilgilendirme illeri ve günleri için takvimi yayınlanacaktır).

Program kapsamında desteklenecek projeler için tahsis edilen toplam kaynak tutarı 14.706.000 Avro’dur. Program tek grup (lot) üzerinden uygulanacak olup, detay bilgilere aşağıda yer verilmektedir:

Tüm Başvuru Sahipleri Tüzel Kişiliğe Sahip Olmalı ve Kâr Amacı Gütmemelidir!

Aşağıdaki kayıt formunda, toplantılara ilişkin bilgilendirme ve yönlendirmelerin bulabilir ve toplantılara kayıt yaptırmak için tıklayınız.

Hacettepe Üniversitesi öğretim elemanları tarafından 31 Ekim 2024 – 26 Aralık 2024 tarihleri arasında Salı ve Perşembe günleri 44 saatlik “İklim Değişikliği İçin Sürdürülebilir Kalkınma Sertifika Programı” çevrimiçi olarak düzenlenecektir. Bu programın amacı katılımcıların; Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerini (SHK) doğru anlaması, bu hedeflere uygun orta ve uzun vadeli planlamalar yapabilmesi ve bu bakış açısını bütün hayatına yayabilmesidir. Ayrıca bu eğitimin hedefleri arasında, kurumsal yapı ve yöneticileri, etki değerlemesi ve ölçümüne, standart uyumluluğuna, süreç iyileştirilmesine, sürdürülebilir yol haritasına ve iklim değişikliğine hazırlamak, katılımcılara fayda sağlamak yer almaktadır. “İklim Değişikliği İçin Sürdürülebilir Kalkınma Sertifika Programı”na, web sayfası üzerinden (https://yasamboyu.hacettepe.edu.tr) ulaşılabilmektedir.